Opleiding

tot

actief beeldende therapeut

 “Beelden vol warmte en kracht,

Waarop elke mensenziel onwetend wacht ….”

Uitnodiging
 
De docenten van Sampo willen je graag uitnodigen om deel te nemen aan de opleiding tot actief beeldende therapeut, door de ontwikkelingsweg te gaan die door Sampo wordt aangeboden. De opleiding is individueel, zoals in de vroegere gilden: van meester en leerling, naar meester en gezel, naar eigen meester zijn. 

Aanmelding
 
Wanneer je in gesprek wilt komen met een docent van Sampo over een eventuele plaats in de opleiding, schrijf dan een uitgebreide brief over jezelf en je opleidingsmotivatie aan de opleidingscommissie van Sampo:
Opleidingscommissie Sampo t.a.v. Bernadette van Poppel
         Hildebrandlaan 51
         4904 HA Oosterhout
Er zal dan contact met je worden opgenomen om een afspraak te maken voor een sollicitatiegesprek.
 
Elk jaar in september start een nieuwe opleidingsronde. 
 
Wat is actief beeldende therapie?
 
Actief beeldende therapie is een therapie die voor diagnose en behandeling gebruik maakt van beelden in de vorm van spel, verhaal, tekeningen en andere uitingsvormen.
Beelden maken zichtbaar wat in de ziel leeft. Een beeld ontstaat in de ziel door ervaringen die diepe indruk hebben gemaakt.
De beeldentaal wordt gebruikt om problemen van het kind te leren kennen en ermee om te gaan. Dit is te vergelijken met het proces van luisteren en spreken.
 
De therapie wordt in principe aangewend voor kinderen vanaf zes jaar.
Het uitleggen van de beelden, zodat het therapeutische proces te begrijpen is, gebeurt alleen in de omgang met ouders en met cliënten vanaf ongeveer 14 jaar.
 
De therapie is niet primair gericht op gedragswijzigingen. Zij pakt de oorzaken van de gesignaleerde problemen aan en richt zich secundair  in de therapie op de nodige gedragsveranderingen.
 
Bij verschillende ontwikkelingsproblemen kan deze therapie worden gebruikt. Onder ontwikkeling wordt verstaan: de innerlijke rijping van het kind naar volwassenheid volgens de entelechie (= dát wat worden wil) van het individuele kind. Problemen in de ontwikkeling worden zichtbaar door een stilstand of achterstand op sociaal, emotioneel of cognitief gebied.
 
De actief beeldende therapie is gebaseerd op de mensheidsontwikkeling, zoals Rudolf Steiner in de antroposofie heeft uitgewerkt en doorgegeven. De therapie is door Jeanne Meijs ontwikkeld vanaf de jaren ’70 van de vorige eeuw. 
  
Geschiedenis
 
De opleiding tot actief beeldende therapeut is gestart in 1992 door Jeanne Meijs. Vanaf september 2003 wordt de opleiding verzorgd door verschillende aan Sampo verbonden docenten.
 
Op 21 januari 1998 is er een beroepsvereniging opgericht van actief beeldende therapeuten, genaamd Sampo.
De Sampo is een beeld uit de Kalevala (Fins Epos) en er wordt vanuit de vereni­ging dan ook een oprechte verbinding nagestreefd met de Kalevala en haar verrei(ij)kende beelden.
 
Sampo is in 2000 opgenomen binnen de NVAZ (Nederlandse Vereniging van Antroposofische Zorgaanbieders). 
  
Toelatingscriteria voor de opleiding tot actief beeldende therapeut
 
De opleiding tot actief beeldende therapeut is een post-HBO opleiding. De vooraf gevolgde H.B.O. opleiding dient enige relevantie te hebben met betrekking tot de actief beeldende therapie.
Een student moet beschikken over beeldende capaciteiten en dient minimaal de leeftijd van 28 jaar bereikt te hebben. Ook psychologisch inzicht, innerlijke stabiliteit en geestelijke gezondheid zijn nodig om het therapeutisch proces te dragen. Tijdens het aannamegesprek wordt hiervan een inschatting gemaakt. Dit gesprek wordt met twee docenten van Sampo gevoerd. Eventueel kan bijscholing op het gebied van pedagogiek of psychologie worden gevraagd. Ook is het mogelijk dat er een voortraject wordt geadviseerd bij één van de docenten van Sampo. Mocht gaandeweg de opleiding blijken dat therapeutische begeleiding noodzakelijk is voor de student, dan zal doorverwijzing naar een individuele therapeut worden besproken met de betreffende persoon. 
  
Hoe ziet de opleiding er uit voor de student?
 
Inhoudelijke informatie over de opleiding:
Belangrijk is het ontwikkelen van het beeldend orgaan in het hart. Dit wordt gewekt en tot bewustzijn gebracht, waardoor het tot actieve creatie komt. Geoefend wordt de capaciteit tot het laten stromen van beelden vanuit het hart. Ook het denken moet wakker worden voor de rijkdom van de beeldentaal in al haar facetten.
 
Theoretische kennis met betrekking tot beelden wordt overgedragen, maar wordt ook zelf verder ontwikkeld door literatuurstudie over dit onderwerp en door vele praktische opdrachten en oefeningen.
Afhankelijk van ervaring en vooropleiding wordt de kennis van pedagogische en aanverwante onderwerpen uitgebouwd.
 
Er wordt aandacht besteed aan het leren omgaan met kinderen die komen voor individuele therapie, en aan het ondersteunen en bij de therapie betrekken van de ouders. Hoe bereid je jezelf voor en hoe verwerk je wat je ervaart? Deze en andere beroepsvragen komen aan bod.
 
Het eigen leven en werk worden voortdurend onder de loep genomen en zijn ook een oefenterrein voor het beeldende werk. Vrijheid is hier echter een vanzelfsprekend recht, en wederzijds vertrouwen een gezonde basis voor de omgang met de realiteit in het eigen leven.
Er zijn vele praktische oefeningen door middel van spel, verhaal, rollenspel etc.. 
 
De vorm van de opleiding:
De opleiding tot actief beeldende therapeut duurt 3 jaar. Vaste opleidingsochtenden zijn op woensdag en/of vrijdag van 10.30 uur tot 13.30 uur, met een pauze van een half uur. Verdeeld over 3 jaar worden er 18 modules aangeboden, waarbij een module bestaat uit 3 bijeenkomsten.
 
Je krijgt als student gedurende de gehele opleiding een meester, die  naast je persoonlijke begeleiding zeven modules verzorgt. In totaal worden er daarnaast vier modules verzorgd door andere Sampo-docenten en zullen er zeven groepsmodules worden gegeven: momenten waarop de andere studenten kunnen worden ontmoet.
Aan het begin van ieder studiejaar krijg je een overzicht toegestuurd van het lestraject. Gedurende het jaar kunnen daar wijzigingen in ontstaan doordat de opleiding op maat wordt gemaakt.
 
Groepsmodules of modules die worden gegeven door andere docenten dan je meester, worden altijd gevolgd door een werkochtend met de eigen meester. De modules worden gegeven op diverse plaatsen in het land, afhankelijk van de werkplek van de docenten. Je reist zodoende langs de praktijkruimtes van diverse Sampo-docenten.
Aan het eind van ieder studiejaar wordt het afgelopen jaar wederzijds geëvalueerd en wordt de voortgang van je opleiding besproken. Naast het gesprek met je meester krijg je daarvoor een evaluatieformulier waarop per module kan worden aangegeven of je tevreden bent over de opleiding. Een tussentijdse evaluatie kan ook één van de mogelijkheden zijn.
 
Wat aan beeldvorming tijdens de eerste twee jaren is opgebouwd wordt in het derde jaar ingezet in meer praktijkgerichte modules. Je gaat in dat jaar ook werken met stage-kinderen en wordt daarbij vanuit de opleiding begeleid. 
 
Je schrijft, als student, verslagen over alle onderdelen van de opleiding: kennisoverdracht, literatuurstudie, stage-ervaringen en persoonlijke ontwikkeling. Zo wordt je eigen naslagwerk gevormd.
 
Gedurende de opleiding zijn er 5 tussentijdse evaluatiemomenten, waarna aan het einde van de opleiding door alle betrokken docenten en de meester gezamenlijk wordt besproken of het opleidingsbewijs kan worden uitgereikt.
Wanneer dit bewijs is uitgereikt kun je het lidmaatschap aanvragen bij Sampo (geregistreerd lidmaatschap). Je kunt gecertificeerd lid worden wanneer 21 ondertekende verklaringen worden overlegd van ouders, waarin zij verklaren dat de therapie hen geholpen heeft overeenkomstig hun vraag. Dit betekent dat de uiteindelijke proeve van bekwaamheid wordt afgelegd in de praktijk.
 
Na de opleiding verzorgt Sampo bij- en nascholing en zijn er  mogelijkheden voor supervisie en intervisie. 
 
Waar staat de antroposofie in dit geheel?
 
De actief beeldende therapie is vanuit het antroposofische gedachtengoed ontwikkeld en beoefend en benadrukt het belang van een nieuwe manier van denken, die zetelt in het hart.
 
Zowel het beeldende als het respect voor het individu en diens eigen entelechie zijn in het werk van Rudolf Steiner overal te herkennen. Hoewel Steiners inzichten en werk en dat van sommige anderen binnen de antroposofie overal in de opleiding opglanzen, hoef je geen antroposoof te zijn of te worden. Geestelijke vrijheid op dit vlak was voor Steiner al een vanzelfsprekend menselijk recht.
 
Wel word je in de opleiding geconfronteerd met een denkwijze die de grenzen van leven en dood overschrijdt. De aan Sampo verbonden docenten benadrukken door hun therapeut en pedagoog zijn het belang van een geestelijke grondslag onder de opvoedkunst. Veel van de gebruikte literatuur in de opleiding heeft dan ook deze signatuur. 

Onwetend gaan we de weg,

waarbij het niet gaat om het kant en klare weten,

maar om bewust onwetend te zijn.

We moeten de Ik-individualiteit inzetten

om ‘onwetend’ te blijven,

zodat we in de stroom van de schrifttekens

beelden van deze tijd

werkelijk kunnen waarnemen.

Terugblik van Sampo-leden op hun opleiding
 
“Deze opleiding bracht me via de mensvisie van Rudolf Steiner en het bestuderen van de beeldentaal bij een beroep vol zingeving. Het gaf me de sleutel om de mens en het leven beter te leren verstaan.” (Opleiding afgesloten in juni 2005)
 
 “De opleiding was voor mij een prachtige aanvulling op de kunstzinnige therapie en de actieve beroepsvereniging SAMPO houdt mij voortdurend wakker en in beweging.” (Opleiding afgesloten in juni 2007)
 
"Door deze opleiding heb ik onbewuste levensbeelden in mijn eigen ziel aan het licht gebracht en "gelezen"; hierdoor leerde ik hoe innerlijke beelden door de actief beeldende therapie gewekt en met mijn hart
herkend kunnen worden, om zo als wegwijzer te dienen op ieders unieke levensweg naar heelwording." (Opleiding afgesloten in juni 2009) 
 
Kosten van de opleiding
 
Voor aanvang van de gehele opleiding van 3 jaar wordt éénmalig inschrijfgeld van   
€ 4.000,- in rekening gebracht. Daarna volgen 20 termijnen van € 400,-.. De totale opleiding kost € 12.000,- (wijzigingen voorbehouden). Daarnaast komen de kosten voor de boeken die je wilt aanschaffen. De boeken van Jeanne Meijs en een aantal werken van Steiner vormen de basisliteratuurlijst, die verder op maat wordt aangevuld. 
  
Aanmelding
 
Wanneer je in gesprek wilt komen met een docent van Sampo over een eventuele plaats in de opleiding, schrijf dan een uitgebreide brief over jezelf en je opleidingsmotivatie aan de opleidingscommissie van Sampo:
Opleidingscommissie Sampo t.a.v. Bernadette van Poppel
         Hildebrandlaan 51
         4904 HA Oosterhout
Er zal dan contact met je worden opgenomen om een afspraak te maken voor een sollicitatiegesprek.
 
Elk jaar in september start een nieuwe opleidingsronde.